ชีวิต ∙ อิคิ ∙ 生き : ใช้ชีวิตแบบที่อยากมีชีวิต

Take It at Your Own Risk
เสพสื่อ…อย่าง…มีสติ
–
ตอนที่ 1 :
อิสระในการเสพสื่อต้องมา
พร้อมกับวุฒิภาวะในการเสพ

---

ตลอดหลายสัปดาห์ที่ผ่านมา
อิคิ ∙ 生き ได้รับรู้ข่าวสาร
ความเสียหายที่เกิดจาก
ธุรกิจที่ทำการตลาดแบบตรงรายหนึ่ง

•

ประเด็นนี้ทำให้ อิคิ ∙ 生き
ตระหนักว่า…หนึ่งในสาเหตุ
ของความเสียหายที่เกิดขึ้น
เกิดจากการโฆษณาชวนเชื่อ
ที่ไม่ได้ชี้แจงรายละเอียด
อย่างรอบด้าน ที่เน้นเพียง
การสื่อสารข้อดีของสินค้าบริการ
แต่ไม่ได้สื่อสารถึงความเสี่ยง
ความเสียหายที่มีโอกาสเกิดขึ้น

•

ตัวอย่างเช่น…การโฆษณา
ที่สื่อสารเพียงว่า…หากท่านสมัคร
เป็นผู้ขายสินค้า A ในเวลานี้
ท่านจะได้รับส่วนแบ่ง
จากการขายเพิ่มขึ้น
แต่โฆษณาไม่ได้บอกว่า…
ส่วนแบ่งที่ได้เพิ่มจะต้อง
ถูกนำไปหารกับทุกคน
ที่สมัครเป็นผู้ขายสินค้า
ในช่วงเวลานั้น
•
โฆษณาชิ้นนี้กระตุ้นให้คนจำนวนมาก
สมัครขายสินค้า A ซึ่งในเวลาต่อมา
ผู้ขายได้รับผลตอบแทนน้อยกว่า
ที่คิดไว้มาก จึงเกิดความไม่พอใจ
นี่จึงเป็นหนึ่งในที่มาของข้อพิพาทที่เกิดขึ้น

•

เมื่อปัญหาเกิด…เจ้าของจึงค่อยชี้แจง
วิธีการคำนวณแบ่งผลกำไร
และกล่าวว่ายอดขายที่โฆษณาไว้ก่อนหน้า
เป็นเพียงการประมาณการเท่านั้น
ไม่ใช่การรับประกันแต่อย่างใด

•

โฆษณาชวนเชื่อหลาย ๆ ชิ้น
ที่สื่อสารเพียงข้อดี
โดยไม่ได้กล่าวถึงความเสี่ยง
ส่งผลให้ผู้คนที่รับสื่อ
มองภาพดีเกินความเป็นจริง
เกิดความเข้าใจผิด จึงทำให้
ผู้คนเดือนร้อนจำนวนมาก
มูลค่าความเสียหายสูง
ในบางกรณีเสียหายถึงชีวิต
และความเป็นอยู่ที่ดีของครอบครัว

•

คำถามคือ…สิ่งที่เกิดขึ้น
เป็นความผิดของใคร❓ในเมื่อ…

     ‣ คนใช้สื่ออยากใช้อย่างมีอิสระ
        อยากเข้าถึงข้อมูลจำนวนมากได้โดยง่าย

     ‣ เจ้าของ Platform อยากได้เงิน 
        อยากสร้างรายได้

     ‣ เจ้าของสินค้าอยากขายของได้

     ‣ สำนักข่าวอยากได้ Rating 
        อยากให้มีคนดูมาก

     ‣ ผู้มีอำนาจในการออกกฎเกณฑ์
        อยากสบาย…เพราะการเรียนรู้…
        ออกกฎหมาย…ตั้งหน่วยงาน
        ควบคุมนั้นยากลำบาก

     ‣ รวมไปถึง…พ่อแม่ที่อยากเอาง่าย 
        ส่งหน้าจอให้ลูกดูไปพลาง ๆ 
        ระหว่างทำกิจธุระ

ถามอีกครั้ง…
เจ้าของสินค้า ผู้เสพสื่อ
หน่วยงานที่มีอำนาจ
หรือ เจ้าของ Platform ใครผิด❓

•

อิคิ ∙ 生き คิดว่า…
เราทุกคนมีส่วนร่วมในปัญหาครั้งนี้ค่ะ…

---

สมัยก่อน…ก่อนที่จะมีโซเซียลมีเดีย
การโฆษณาชวนเชื่อจะใช้ช่องทาง
โทรทัศน์ หนังสือพิมพ์ ป้ายโฆษณา ฯลฯ 

•

ซึ่งการโฆษณาผ่านช่องทางเหล่านั้น
ต้องผ่านหน่วยงานที่ทำหน้าที่เซนเซอร์
กลั่นกรองเนื้อหาก่อนออกอากาศว่า…
มีความเหมาะสมหรือไม่

•

การผ่านกระบวนการเช่นนี้
ก็เพื่อกลั่นกรองเนื้อหาทำให้โฆษณาต่าง ๆ
ต้องสื่อสารข้อเท็จจริงให้ครบถ้วน
ไปตลอดจนการพิจารณาช่วงเวลา
การออกอากาศอีกด้วย เช่น เหล้าเบียร์
ห้ามโฆษณาตอนกลางวัน เพราะเด็ก ๆ
ยังดูโทรทัศน์ในช่วงเวลานั้นอยู่

•

แต่ปัจจุบันผู้คนใช้โซเซียลมีเดีย
มีจำนวนมาก หน่วยงานที่มีหน้าที่
กลั่นกรองเนื้อหา จึงไม่สามารถเข้าถึง
ทุกสื่อได้อย่างครอบคลุม ดังนั้น…
ผู้ผลิตสื่อก็สามารถทำสื่อตามใจ
สื่อสารแบบไหนก็ได้
สื่อสารข้อดีด้านเดียวไม่บอกข้อเสียก็ได้

•

ส่วนผู้ใช้สื่อก็สามารถดูสื่อ
ได้ทุกประเภท ทุกที่ ตลอดเวลา

•

สมัยเด็ก ๆ อิคิ ∙ 生き จำได้ว่า…
จะดูการ์ตูนทีต้องรอวันเสาร์
ถ้าดูการ์ตูนช่วงเย็นวันธรรมดาก็จะเป็น
การ์ตูนคุณธรรม เช่นเรื่อง…
อิคคิวซัง เณรน้อยเจ้าปัญญา

•

การ์ตูนที่ออกอากาศผ่านทางโทรทัศน์
ในสมัยก่อนเป็นการ์ตูนที่ผ่านการ
คัดเลือกมาแล้วว่าเป็นเนื้อหา
ที่เด็กดูได้โดยที่พ่อแม่ไม่ต้องกังวลใจ

•

แต่ปัจจุบันเด็ก ๆ ดูสื่อต่าง ๆ
ในโซเซียลมีเดีย แม้จะถูกควบคุม
จากพ่อ แม่ ผู้ปกครอง
แต่เนื้อหาบางประเภทที่หลุดลอด
มาให้เด็ก ๆ รับชม อิคิ ∙ 生き
ก็รู้สึกว่า…ยังมีเนื้อหาที่ล่อแหลมอยู่ค่ะ

•

และเมื่อไม่นานมานี้ อิคิ ∙ 生き
เพิ่งเปิดบัญชี Facebook ใหม่
ซึ่งเวลาเปิดบัญชีใหม่ระบบจะยัง
ไม่ได้รู้จักเราดีพอ จึงสุ่มส่งเนื้อหากว้าง ๆ
มาให้เราพิจารณาเพื่อทำความรู้จัก
และจะได้ส่งเนื้อหาต่าง ๆ
ที่เราสนใจมาให้ในอนาคต

•

อิคิ ∙ 生き พบว่า…
เนื้อหาที่ระบบสุ่มส่งมาให้เราดู
เป็นเรื่องไม่มีสาระมากถึง 90%
ซึ่งเราต้องใช้สติมาก ๆ ที่จะไม่กดดู 
หรือไม่เราก็ต้องพยายามกดปุ่ม
บอกปัญญาประดิษฐ์ว่า…เนื้อหาที่แสดง
เป็นเนื้อที่ไม่เกี่ยวข้องกับเรา แม้เรา
จะทำเช่นนี้แล้ว แต่เนื้อหาเหล่านั้น
ก็ยังแสดงขึ้นมาแบบไม่จบไม่สิ้น

•

ดังนั้นในฐานะผู้เสพสื่อ อิคิ ∙ 生き คิดว่า…
ในยุคที่การเสพสื่อไม่มีใครกลั่นกรองให้เรา
เราต้องมีวิจารณญาณ ต้องมีสติ
ในการเสพมาก ๆ เลยค่ะ
อย่างน้อยก็จะได้ปกป้องตัวเราเอง

•

ในเมื่อเราต้องการมีอิสระในการเสพ
เราก็ต้องเป็นกองเซนเซอร์เสียเอง
รับความเสี่ยงด้วยตัวเองนะคะ

•

เมื่อเขียนถึงตรงนี้ อิคิ ∙ 生き…
คิดถึงหนึ่งประโยคจากภาพยนตร์เรื่อง
Spider-Man ที่กล่าวว่า…
•

“With great power
comes great responsibility” 
“พลังพิเศษมักมาพร้อมกับความรับผิดชอบ”

•

ส่วนถ้าพิจารณาในมิติของการเสพสื่อ
อิคิ ∙ 生き ก็จะขอกล่าวดังนี้…
•

“อิสระในการเสพสื่อต้องมาพร้อมกับวุฒิภาวะ
วิจารณญาณและสติสัปชัญญะในการเสพ” ค่ะ

•

ในเมื่อเรามีอิสระในการเสพ เราก็ต้อง
เป็นกองเซนเซอร์ที่เสพอย่างมีสติ
อย่างมีวิจารณญาณเต็มที่และถ้าบุคคลใด
ที่ยังมีวุฒิภาวะไม่ถึงก็สมควรที่จะได้รับ
การควบคุมจากผู้ที่มีวุฒิภาวะค่ะ

–

โดย อิคิ ∙ 生き มีกฎเกณฑ์ส่วนตัว
ในการใช้งานโซเซียลมีเดียดังต่อไปนี้…

𝟏.

กำหนดเวลาใช้ ไม่ใช้พร่ำเพรื่อ…
แม้ระหว่างวันจะมีการเผลอเข้าไปบ้าง
แต่เมื่อรู้ตัวว่าไม่ใช่เวลา
ก็ขอให้ออกมาโดยเร็ว

𝟐.

เวลาใช้ให้ตั้งใจใช้
ใช้ให้เต็มที่แบบมีสติครบถ้วน
เหมือนเรากำหนดเวลา
ให้ตัวเองดูภาพยนตร์สักเรื่อง
เราก็เลือกภาพยนตร์ที่จะดู
และตั้งใจดูไปเลยค่ะ

𝟑.

เมื่อไหร่ก็ตามที่เนื้อหา
ไม่พึงประสงค์ปรากฎ
ไม่ว่าจะเป็นคลิปต่าง ๆ ที่ไม่มีสาระ
สินค้าต่าง ๆ ที่เราไม่สนใจแสดงขึ้นมา
ขอให้กดปุ่ม ‘ซ่อน‘ และ บอกระบบว่า…
เราไม่สนใจเนื้อหาเหล่านี้โดยทันที 

หมั่นทำอย่างสม่ำเสมอนะคะ
อย่าปล่อยให้เล็ดลอด สิ่งนี้คือ…
การจัดระเบียบระบบนิเวศ
ทางดิจิทัลของเราค่ะ
สิ่งที่ไม่พึงประสงค์จะแสดงขึ้นมา
ให้เรารับชมน้อยลง

𝟒.

แบ่งปันและบันทึกเฉพาะ
เนื้อหาที่จรรโลงจิตใจเท่านั้น
ทบทวนตัวเองทุกครั้ง
ก่อนที่จะเผยแพร่สิ่งใด ๆ
ถามตัวเองเสมอว่า…ฉันจะ…
เผยแพร่ทำไม เพื่ออะไร
และ จำเป็นไหม❓

•

เพราะทุกการเผยแพร่จะเป็น
ตัวกระตุ้นดึงเราให้เรากลับมา
สู่วังวนของโซเซียลมีเดียค่ะ

•

ดังนั้น…เผยแพร่เท่าที่จำเป็น และ
เป็นสิ่งที่หัวใจต้องการจริง ๆ เท่านั้นนะคะ

𝟓.

ข้อสุดท้าย แต่ อิคิ ∙ 生き คิดว่า
เป็นข้อที่สำคัญที่สุด…นั่นคือ…
ปิดการแจ้งเตือนของ Application 
ที่เราไม่จำเป็นต้องได้รับการแจ้งเตือนทั้งหมด
•
อิคิ ∙ 生き ถือว่าสิ่งนี้คือ…
อำนาจอธิปไตยของเรา
ถ้าเราปิดการแจ้งเตือน
นั่นหมายความว่า…ฉันจะเข้าไปดูสื่อ
เฉพาะเวลาที่ฉันต้องการเท่านั้น

---

กฎเกณฑ์​ 5 ข้อข้างต้นเป็นสิ่งที่
มีประโยชน์มากค่ะ
ซึ่ง อิคิ ∙ 生き ก็ได้พยายาม
นำมาปฏิบัติอยู่ทุกเมื่อเชื่อวัน

•

แต่ในโลกที่ข้อมูลข่าวสารถาโถม
อิคิ ∙ 生き บอกได้เลยค่ะว่า…
แค่เพียงกฎเกณฑ์ในใช้สื่อ
นั้นยังไม่พอนะคะ

•

แม้เราจะเคร่งครัดในกฎเกณฑ์
มากเพียงใด แต่เราจะไม่สามารถ
กลั่นกรองสื่อที่ไม่เหมาะสม
ออกจากชีวิตของเราได้ 100% ค่ะ

•

ดังนั้นนอกเหนือจากการมีกฎเกณฑ์
ในการใช้แล้ว เรายังต้องมีสติ
และวิจารณญาณในการ
กลั่นกรองสื่อด้วย

•

โดยในตอนหน้า อิคิ ∙ 生き จะมา
ขยายความการใช้สติและวิจารณญาณ
เพื่อรับรู้ข่าวสาร ให้กับเพื่อน ๆ ได้อ่านนะคะ
อิคิ ∙ 生き บอกได้เลยค่ะว่า…
การมีสติและวิจารณญาณ
ในการเสพสื่อที่ดีนั้นเกี่ยวข้องกับ
มุมมอง เป้าหมาย และท่าทีที่เรามี
ต่อชีวิตอย่างลึกซึ้งเลยค่ะ
ไว้เพื่อน ๆ ติดตามอ่านกัน
ในตอนต่อไปนะคะ

•

สำหรับวันนี้ อิคิ ∙ 生き ขอลาไปก่อน

แล้วพบกันใหม่กับบทความ
Take It at Your Own Risk
เสพสื่อ…อย่าง…มีสติ
ในตอนที่ 2 กันนะคะ

•

สวัสดีค่ะ
ชีวิต ∙ อิคิ ∙ 生き : ใช้ชีวิตแบบที่อยากมีชีวิต

•

อ่านบทความตอนที่ 2…
https://ikialive.com/2024/11/09/take-it-at-your-own-risk-ตอนที่-2/

---

ที่มาและแรงบันดาลใจ :
⇒ หนังสือ : The Book of Truth#1
     บทสนทนาว่าด้วยความรัก 
     ระหว่าง…แม่ชีศันสนีย์ เสถียรสุด
     และ พี่อ้อย มนทิรา จูฑะพุทธิ

⇒ หนังสือ : How Will You 
     Measure Your Life❓
     Clayton M. Christensen

⇒ หนังสือ “STFU” – Dan Lyons     

⇒ หนังสือ…ภาวนาเริ่มต้น ณ กม. 0 
     อจ.ประมวล เพ็งจันทร์
     อิคิ ∙ 生き ต้องขอบคุณช่อง
     “อ่านให้ฟัง by She” ที่อ่านให้ฟังนะคะ    
     https://youtu.be/MH03CvI18To?si=eSVH39a9nHplvamn

⇒ ภาพยนตร์สารคดี “The Social Dilemma”
     https://g.co/kgs/kiXVm7H

⇒ รายการฟังหูไว้หู อจ.วีระ ธีรภัทร
     คุณชุติมา พิธีกรคู่ถามอาจารย์ว่า…
     จะแนะนำให้ผู้คนรอดพ้น
     จากสื่อต่าง ๆ ได้อย่างไร❓
     อาจารย์ตอบว่า…มันยากมาก
     แต่ถ้าพอเพียงก็รอดได้

••••••••••••••••••••••••••••••••••

🅻🅸🅵🅴
🅲🄾🆄🅽🆃🅳🄾🆆🅽
⎯⎯⎯⎯⎯⎯⎯⎯⎯⎯⎯⎯⎯⎯
𝟒𝟎𝟎𝟎-𝟐𝟐𝟒𝟓 = 𝟏𝟕𝟓𝟓 𝐖𝐞𝐞𝐤𝐬 𝐭𝐨 𝐠𝐨
⎯⎯⎯⎯⎯⎯⎯⎯⎯⎯⎯⎯⎯⎯ 
𝐈𝐧𝐯𝐞𝐧𝐭𝐞𝐝 𝐛𝐲 อิคิ ∙ 生き 𝐒𝐢𝐧𝐜𝐞 𝟐𝟔 𝐃𝐄𝐂 𝟐𝟎𝟐𝟐
𝐈𝐧𝐬𝐩𝐢𝐫𝐞𝐝 𝐛𝐲 𝟒𝟎𝟎𝟎 𝐖𝐞𝐞𝐤𝐬 – 𝐎𝐥𝐢𝐯𝐞𝐫 𝐁𝐮𝐫𝐤𝐞𝐦𝐚𝐧